Kontratu baten ezaugarriak

Zer da?

Lan-kontratu bat enpresariaren eta langilearen arteko akordioa da. Langileak enpresariaren konturako zerbitzu zehatzak emateko beharra hartzen du eta enpresariaren zuzendaritzapean, lansari bat jasoko du.

Nork sinatu dezake...

  • Adin nagusikoek (18 urte).
  • Legez emantzipatutako 18 urtetik beherakoek.
  • 16 urtetik gorakoek eta 18 urtetik beherakoek, gurasoen edo horien ardura dutenen baimena badute. Euren kasa bizi badira, guraso edo tutoreen adostasun agerikoa eta tazitua.
  • Atzerritarrek, aplika dakiekeen legeriaren arabera.

 

  • Formalizazioari buruz

    Lan-kontratuaidatziz edo hitzez formaliza daiteke.
    Derrigorrezkoa da idatziz egitea legezko xedapenak eskatzen badu, eta beti ondoko kontratuetan:

    • Praktikak.
    • Prestakuntza.
    • Lan edo zerbitzu zehatza egiteko.
    • Lanaldi partziala, jarraitutasunik gabeko lanaldi finkoa eta txandakakoa.
    • Helbidetikoa.
    • Espainian kontratatutako langileak atzerrian enpresa espainiarren zerbitzura direnak.
    • Iraupen mugatuko kontratuak, iraupena lau aste baino luzeagoa denean.

    Alde bakoitzak kontratua idatziz egitea eska dezake, lan-harremana gauzatzen ari den edozein unetan.

    Probaldiari buruz

    • Ezarpena aukerakoa eta adostua da, eta kontratuan idatziz islatuko da.
    • Gehieneko iraupena Hitzarmen Kolektiboetan ezarriko da, eta horrela ez bada, iraupena ezingo da sei hilabete baino luzeagoa izan tituludun teknikoentzat, edo bi hilabete baino luzeagoa gainontzeko langileentzat.
    • Probaldian zehar, langileak egindako lanpostuari dagozkion eskubideak eta betebeharrak izango ditu, lan-taldekoa balitz bezala.
    • Epealdi horretan, lan-harremana desegin daiteke bi aldeetako batek eskatuko balu, inolako arrazoirik gabe eta aurretiazko jakinarazpenik gabe, kontrakorik adierazi ezean.
    • Probaldia antzinakotasunerako zenbatuko da.
    • Probaldian langileari eragiten dion aldi baterako ezintasun egoerak probaldi horren zenbatekoa etengo du, betiere bi aldeen arteko adostasunik bada.
    • 25 langile baino gutxiagoko enpresetan, probaldia ezingo da hiru hilabetetik gorakoa izan tekniko titulatuak ez diren langileentzat.
    • Ezingo da probaldirik ezarri langileak enpresan aurretiaz lan berberak egin baditu, edozein izan delarik ere kontratazio-mota.

    Iraupenari buruz

    • Lan-kontratu bat mugagabea(finkoa) edo iraupen mugatukoa (aldi baterakoa) izan daiteke.
    • Hasiera batean, lan-kontratu oro mugagabea eta lanaldi osokoa da, lan-kontratuan kontrakorik ezartzen ez bada.
    • Aldi baterako lan-kontratu bakoitza arautzen duten arauek ezartzen dute zein den kontratuaren gehieneko eta gutxieneko iraupena.

    Eskubide eta betebeharrei buruz

    • Lan-kontratu batek eskubideak ematen dizkio langileari, enpresariarentzat betebehar bihurtzen direnak. Era berean, langileak hartutako betebeharrak, enpresariaren eskubide bihurtzen dira.

    Enpresariak ondokoekin konpromisoak hartzen ditu:

    • Langilea: lan-harremana lau astetik gorakoa denean, enpresariak langileari idatziz jakinarazi beharko dizkio kontratuaren funtsezko elementuak eta lan-prestazioaren exekuziozko baldintza nagusiak, betiere elementu eta baldintza horiek idatziz formalizatutako lan-kontratuan agertzen ez direnean.
    • Langileen legezko ordezkariak: langileen legezko ordezkariei ere, idatziz formalizatutako kontratuen oinarrizko kopia eman behar die (goi-zuzendaritzako harreman bereziko kontratuak direnean izan ezik, nahikoa baita jakinarazpen bat). Halaber, kontratu horien luzapenak eta horien salaketak, eta horretarako 10 eguneko epe bera dago. Oinarrizko kopiak kontratuaren datu guztiak izango ditu, ondokoak izan ezik: Nortasun Agiri Nazionala, helbidea, egoera zibila edo interesdunaren nortasun pertsonalari kalte egin diezaiokeen bestelako edozein datu. Ondoren, oinarrizko kopia hori Enplegu Zerbitzu Publikora bidaliko da. Langileen legezko ordezkaritzarik ez denean ere, oinarrizko kopia formalizatu eta Enplegu Zerbitzu Publikora bidali beharko da.
    • Enplegu Zerbitzu Publikoa: enpresariek, horretarako zehaztutako terminoetan eta kontzertatu ondoko 10 eguneko epean, Enplegu Zerbitzu Publikoari egindako lan-kontratuen edukia edo horien luzapenak jakinarazi beharko dizkiote, idatziz formalizatu behar edo idatziz formalizatu behar ez.

    Langilearen eskubideak:

    • Enplegu eraginkorra lanaldian.
    • Laneko sustapena eta prestakuntza.
    • Diskriminatua ez izatea lanpostu baterako aukera izateko.
    • Integritate fisikoa eta intimitatea.
    • Sasoiz hitzartutako lansaria jasotzea.
    • Lan-kontratuan ezartzen diren bestelakoak.

    Langileen betebeharrak:

    • Lanpostuaren betebehar nagusiak betetzea, fede onaren eta eginbidearen printzipioen arabera.
    • Hartutako segurtasun eta higieneko neurriak betetzea.
    • Enpresariak zuzendari-funtziotik emandako aginduak eta jarraibideak betetzea.
    • Enpresarekin lehian aritzeko jarduera bera ez egitea.
    • Produktibitatea hobetzen laguntzea.
    • Lan-kontratuan ezartzen diren bestelakoak.