De forma natural, todo o relacionado co coñecemento do mercado de traballo é obxecto do maior interese. O traballo é o fundamento último da xeración de riqueza e na gran maioría dos casos constitúe o principal medio de vida das persoas. En consecuencia, resulta da maior relevancia para todos os actores involucrados; traballadores, emprendedores, empresas, administración… En consecuencia, coñecer da forma máis extensa e pormenorizada posible o seu funcionamento e evolución é unha esixencia permanente.

O panorama das estatísticas de mercado laboral en España é amplo e diverso. Obedece á organización laboral do noso país e cobre amplamente distintas necesidades de información. No inventario de operacións estatísticas (IOE) poden atoparse a relación completa que se corresponden co ‘subtema mercado laboral’. 
Entre elas destacan, polo seu carácter conxuntural, pola súa gran cobertura poboacional e por ter como unidade principal de estudo as persoas, a Enquisa de Poboación Activa (EPA), as estatísticas de Afiliación á Seguridade Social (AFI) e as estatísticas do Movemento Laboral Rexistrado (MLR).

Xuntas, este tres fontes de información permiten realizan unha extensa análise conxuntural do mercado de traballo. Por unha banda, a EPA, con periodicidade trimestral, mostra unha foto completa da poboación residente en vivendas familiares permitindo clasificala segundo a súa relación coa actividade en ocupados, parados e inactivos de acordo con as definicións internacionais definidas pola Organización Internacional do Traballo (OIT).

Doutra banda, a explotación estatística dos rexistros administrativos mencionadas, con periodicidade mensual, permite estudar a evolución mensual dos afiliados á Seguridade social (SS), e os demandantes de emprego e as súas distintas agrupacións que determinan a condición de parados rexistrados. Aínda que ambos os colectivos non sigan estritamente as definicións da OIT, teñen un gran valor como indicadores conxunturais da evolución do mercado laboral. Outras operacións estatísticas relacionadas, que non forma parte do subtema ‘mercado laboral’ do IOE, pero que son determinantes na vinculación co mercado de traballo, son as relacionadas coa recepción de prestacións, en particular, pola súa periodicidade mensual, as estatísticas de pensións e prestacións nas súas distintas modalidades. ¹

Mentres que a EPA achéganos información tan relevante para a análise de mercado laboral como son as taxas de emprego, de paro e a clasificación completa de població ² ;n 2 segundo a súa relación coa actividade, esta operación adoece das limitacións inherentes a todo produto estatístico baseado nunha enquisa. Sempre temos que tomar en consideración os erros de mostraxe nas estimacións. Iso produce dificultades para proporcionar unha desagregación territorial e/ou de grupos de poboación concretos, para os cales o tamaño da mostra non permite dar estimacións con calidade. Afrontamos dificultades crecentes na obtención de información aos fogares, etc. Ademais, debido á súa periodicidade trimestral, a súa potencia na análise conxuntural redúcese ao estudo das variacións trimestrais e anuais.

En cambio, as estatísticas de afiliación, do movemento laboral rexistrado e prestacións, teñen unha periodicidade mensual, o cal permite analizar a conxuntura económica con maior frecuencia e puntualidade, pois presentan resultados nos primeiros días do mes seguinte ao de referencia. Con todo, están fortemente afectadas por cambios normativos relativos aos rexistros administrativos utilizados. Pola súa natureza de fonte administrativa, non poden recoller fielmente os conceptos laborais definidos pola OIT (aínda que nalgún caso a correlación poida ser moi grande). Por último, dado que, a estatística de afiliación, só enfócase nos afiliados, e a de movemento laboral rexistrado, dos demandantes de emprego, e as estatísticas de prestacións ás persoas receptoras das mesmas, en ningún momento disponse dunha foto integrada da poboación no seu conxunto. Por exemplo, non se dispón de indicadores relativos como unha taxa de afiliación rexistrada ou proporción de demandantes entre a poboación total, por exemplo.

Por último, no ámbito da ocupación rexistrada, é relevante sinalar que, en España, ademais dos afiliados á Seguridade Social, hai outros traballadores que non aparecen nesta fonte por ser mutualistas de mutualidades de funcionarios (MUFACE, MUJEGU, ISFAS), e de mutualidades de previsión social alternativas ao réxime de autónomos (RETA) da Seguridade Social.

Así pois, a pesar da diversidade de información dispoñible, e da potencia das fontes descritas, persisten necesidades que cubrir.  Nestas circunstancias, aparece a idea dunha operación estatística que combine o mellor de cada fonte, ofrecendo unha imaxe máis completa e actualizada do mercado laboral. 
 

La ERADA es la operación estadística que trata de aunar las ventajas de las estadísticas administrativas de afiliación, demandas de empleo y prestaciones. integrando la información que proporciona cada una en el sustrato común del Padrón de Habitantes de España. 

Por outra banda, no proceso de creación de variables inspírase na metodoloxía OIT, na medida do posible. Desta forma, a ERADA constitúe unha sorte de ponte metodolóxica con información que complementará tanto á EPA, como e as fontes administrativas que a constitúen, todo iso cunha periodicidade mensual, e un nivel de detalle maior grazas a dispor da información exhaustiva dos rexistros administrativos dos que se alimenta.

A ERADA é, por tanto, unha nova operación estatística de vocación censal e periodicidade mensual, cuxa base conceptual se inspira nas definicións OIT, que vén completar o xa de seu rico ecosistema de información estatística sobre o mercado laboral integrando a información das fontes administrativas de periodicidade mensual existentes en España.  

As fontes de información que utiliza a ERADA son as seguintes:
•    Padrón municipal de habitantes (persoas con inscrición padroal en vigor)
•    Afiliación de Trabajadores de la TGSS (Trabajadores afiliados en alta)
•    Movemento Laboral Rexistrado (Demandantes de emprego do SEPE)
•    Pensións e prestacións contributivas do INSS (Persoas que reciben prestación)
•    Mutualistas de MUFACE, MUGEJU e ISFAS (Persoas afiliadas a estes réximes específicos de cotización)
•    Información anual procedente dos censos de poboación

O seguinte diagrama ilustra como se conectan e intégranse en conxunto para a elaboración da ERADA.

Nos últimos anos produciuse a converxencia de avances normativos, tecnolóxicos e metodolóxicos que permiten concibir o desenvolvemento dunha operación como a ERADA de maneira efectiva

Hai unha longa tradición do uso estatístico de datos administrativos en Europa, dun lado, o regulamento europeo 223 / 2019 habilita e recomenda o uso de fontes administrativas para a elaboración de estatísticas. A revisión da Lei 12 / 1989 , de de 9 maio, da Función Estatística Pública ³  reforza o papel da estatística oficial no ámbito público adaptándoa á regulación europea, e habilita o INE no sistema estatístico nacional para recompilar todo tipo de información procedente de fontes administrativas para as operacións que constitúen parte do Plan Estatístico Nacional.

O noso país dispón de fontes de información administrativa de boa calidade. En particular o padrón é un rexistro administrativo amplamente utilizado como fonte de datos en estatísticas demográficas. En concreto, tivo unha importancia crucial nos últimos censos de poboación e vivendas nos que se prescindiu por completo da información procedente de recollida de información directa dos fogares, e utilizouse a información do padroal como esqueleto para obter as cifras de poboación censales e as principais variables demográficas. España así, coa realización do censo 2021 entrou no selecto club de países que obteñen a información do Censo a partir de rexistros administrativos e á dispoñibilidade anual de resultados censales. 

O padrón continuo permítenos ter unha base de datos de poboación actualizada e fiable ao ser sometida, por exemplo, a procedementos de verificación periódica da residencia da poboación estranxeira. Ademais, permítenos evitar duplicidades e dispor de maior detalle territorial mellorando a consistencia e precisión das estatísticas de poboación baseadas no padrón. Grazas ao labor coordinador do INE, a información dos máis de oito mil padróns municipais é sometida a procedementos de depuración, revisión e validación periódica, os cales lle outorgan maior calidade como input na elaboración de estatísticas oficiais. Ademais, diversos proxectos futuros como o padrón ‘en liña ’ permitirán mellorar aínda máis a calidade destes datos. 

Tanto a ERADA como operación estatística que fornecerá unha infraestrutura de base poboacional e sobre o mercado laboral a partir de fontes administrativas (proxecto 8 ), como a implantación do Padrón en liña (proxecto 9 ) forman parte dos 10 proxectos transformadores da estratexia INE 2023 que se poden consultar en: https://www.ine.es/dyngs/ine/es/index.htm?cid= 1323

Canto ás fontes laborais, a tradición de produción estatística mensual é ampla e consolidada, existindo ficheiros dispoñibles para o seu uso estatístico

Finalmente, despois de anos de experiencia na vinculación de información individual procedente de fontes estatísticas diversas, o algoritmo de cruzamento de información individual, elemento crave para poder abordar unha operación estatística que se nutre de fontes de información exhaustivas está dispoñible e demostrou que funciona. 

En particular, dentro do ámbito das estatísticas laborais, a obtención dos variable salarios en EPA realízase mediante a explotación de información de SS e fontes fiscais. As estatísticas de mercado laboral e discapacidade obtéñense mediante a incorporación a distintas fontes (EPA, EES, VLPD) de información das BBDD de discapacidade e do INSS. 

Por último, como xa se mencionou os Censos en España elabóranse xa con periodicidade anual a partir da ligazón de información das fontes administrativas dispoñibles (Padrón, TGSS, SEPE, cartón sanitario, mutualidades laborais, etc.)

Como consecuencia de todo iso, empeza a verse como unha posibilidade real integrar todas as fontes con periodicidade mensual. En empézanse 2023 a realizar contactos exploratorios coas distintas unidades implicadas, para ir despexando o terreo. A finais de inclúese 2024 a ERADA no Programa anual 2025 como operación estatística en proxecto. Ao longo de vanse 2024 pondo en funcionamento os aspectos metodolóxicos e prácticos para levar a bo fin esta ambiciosa operación, co obxectivo de poder ofrecer uns primeiros resultados no verán de . . 2025

Todos estes procesos de integración de ficheiros masivos esixen un enorme esforzo de planificación, coordinación, almacenamento e capacidade de procesamento. E todo iso foi posible polo en funcionamento grazas á cooperación e implicación dos propietarios das fontes administrativas de partida. Sirvan estas liñas para deixar constancia do papel fundamental das institucións que proporcionan a información de base para a ERADA.
 

Cunha visión global das fontes e a relevancia do momento xa establecida, pasamos agora a desagregar algunhas as principais características metodolóxicas da ERADA.

Como xa comentamos, a ERADA baséase na ligazón da información padroal coas fontes administrativas de dispoñibilidade mensual de TGSS, SEPE, INSS, e a información que se recibe anualmente das mutualidades de funcionarios (MUFACE, MUJEGU e ISFAS). Realízase unha ligazón determinista utilizando os datos persoais de forma que, para cada persoa empadroada a día 1 do mes de referencia, teremos toda a información rexistral dispoñible da este persoa. Unha vez realizado a ligazón se anonimizan os rexistros de forma que ao longo do proceso de elaboración da estatística xa non se dispón dos datos persoais identificados. 
Salvo a información procedente das mutualidades de funcionarios, o resto de información que utiliza a ERADA ten periodicidade mensual.

A ERADA concíbese fundamentalmente como unha fonte de análise da conxuntura polo que a puntualidade da operación resulta fundamental.  

Os ficheiros laborais (afiliación, demandas de emprego e prestacións) recíbense dentro do dez días seguintes ao termo do mes de referencia. O ficheiro padroal actualizado coa carga de variacións do mes de referencia a data de de o primeiro día do mes seguinte (mes de proceso), incorpora cada un dos ficheiros laborais ao ficheiro de poboación. Calcúlase a situación en cada unha das semanas do mes de referencia e intégrase toda a información dispoñible nun só ficheiro. 

A publicación de táboas de resultados ERADA prevese para ao redor do día 20 do mes seguinte ao de referencia dos datos. Anualmente, en función da dispoñibilidade da información, integraranse os ficheiros das mutualidades de funcionarios.

Pero ademais da puntualidade dos resultados ERADA, a granularidad que é posible alcanzar a partir desta operación é máxima, dado o carácter exhaustivo das fontes de partida. Por primeira vez poderase dispor de indicadores de emprego a nivel municipal, por exemplo, sen limitación derivada da mostra dispoñible nun dominio, como ocorre en EPA. As únicas limitacións na desagregación da ERADA serán aquelas necesarias para asegurar a confidencialidade d eles datos. 

4 . 1 A persoa como unidade de observación e a referencia temporal dos datos.

O ámbito poboacional da ERADA está formado pola poboación residente en España, entendendo como poboación residente, a poboación que figura na base padroal en cada momento. É dicir, na ERADA a unidade principal de estudo é a persoa que está empadroada. Isto permítenos ter un marco completo de toda a poboación de estudo, ao que se lle engadirán as características laborais.

Este enfoque é totalmente novo entre as estatísticas laborais baseadas en rexistros xa que tradicionalmente elaboráronse estatísticas baseadas na explotación dunha fonte rexistral, é dicir, que a unidade de observación estatística, os conceptos e as clasificacións ata agora foron as derivadas do propio ficheiro administrativo. Así, no caso da estatística de afiliación á Seguridade Social, temos as relacións laborais, na de pensións da Seguridade Social, as prestacións contributivas do INSS, na de movemento laboral rexistrado, os demandantes de emprego, etc. 

A ERADA, por tanto, trata de pasar da relación laboral á persoa ocupada rexistrada, da pensión ao pensionista, dunha forma coherente e consistente a través da ligazón destas fontes con de o marco de poboación. 

Desta forma disporemos de información integrada para cada persoa. Será posible determinar a súa relación con cada unha destas fontes rexistrais e analizar as súas características en conxunto. A ERADA pode responder a preguntas como, Cantas persoas que están ocupadas rexistradas, reciben á súa vez algunha pensión ou prestación?, ou cal é a porcentaxe de persoas que están a demandar emprego ou en alta laboral e percibindo algunha pensión?.

4 . 2 O concepto de ocupado rexistrado.

A ERADA toma como referencia metodolóxica as directrices OIT. Iso é así por dous motivos fundamentais. Por unha banda, esta decisión contribúe a unha mellor comparación co que quizais sexa a fonte máis emblemática que temos en España no referente ao mercado laboral: a EPA. Por outro, iso encaixa moi ben coa análise conxuntural nun mercado laboral como o noso, no que a situación en relación coa actividade económica varía con frecuencia no curto prazo para unha parte importante da poboación.

O concepto de ocupado rexistrado é a peza que enlaza os conceptos de ocupado da OIT, co afiliado da Seguridade (ou equivalentemente mutualista no seu caso). Para a súa determinación foi fundamental os traballos de conciliación a nivel de microdato da EPA e a afiliación á Seguridade Social que foron realizados co obxectivo de desvelar as dúbidas sobre as discrepancias nas cifras de ocupados e afiliados. A partir destes traballos púidose determinar que características tiñan os afiliados que se correspondían con estar ocupado na EPA. Desta forma, por exemplo, chegouse á conclusión de que as persoas que tiñan unicamente unha relación laboral con réxime xeral especial agrario de inactividade (réxime 163 ), tiñan unha probabilidade moi alta de non estar ocupados, e por tanto, este colectivo non se incluíu dentro do concepto de ocupado rexistrado da ERADA. 

No informe de conciliación micro de emprego (enlace INEBASE) detallábase a seguinte táboa onde se observa que, cruzando os ocupados da EPA coas afiliacións de traballo segundo as estatísticas de afiliación media á Seguridade Social, a porcentaxe de cruzamento era do 89 , 53 %. 

Ao analizar as discrepancias chegouse á conclusión de que era totalmente explicable que non se atopase a unha parte importante de asalariados do sector público non atopados, nin dos autónomos de profesións colexiadas (posto que teñen opción de afiliarse a mutualidades de previsión social alternativas ao RETA), e tampouco aqueles ocupados que declaran traballar no estranxeiro. Así pasamos a un nivel de coherencia entre os ocupados coa afiliación do 94 , 73 %.

4 . 3 Determinación da relación laboral principal na semana de referencia.

Entre as distintas aproximacións ao fenómeno das múltiples relacións laborais que pode ter unha persoa nun período dado, na ERADA optouse por cinguirnos ao período de referencia da semana, como unidade temporal, en liña co período utilizado na metodoloxía OIT das enquisas de forza de traballo e, en particular, en EPA. 

Así pois, rastréxase a existencia ou non de varias relacións laborais (situacións en alta en afiliación ou outras fontes complementarias) na semana de referencia. Esta aproximación difire da definición utilizada en afiliación, que esixe relacións laborais simultáneas polo menos un día, xa sexa dentro dun mesmo réxime (pluriempleo) como en réximes distintos (pluriactividad).

Cremos que esta decisión reforza o enfoque da ERADA concibida como operación estatística ‘ponte’ entre as fontes administrativas, das que toma a información primaria, e a EPA, con definicións OIT. Este enfoque facilita a análise reforzando o papel da persoa como unidade obxecto de información que pode ter unha ou máis relacións laborais. 

A cambio, para facilitar a explotación estatística dos resultados, e en liña cos requirimentos OIT, é preciso seleccionar a relación labora principal na semana de referencia. Para iso, os criterios recomendados pola OIT establecen como principal aquel emprego que porta os maiores ingresos ou que leva o maior tempo de traballo. En EPA estes criterios se tamizan a través da percepción das persoas informantes. 
No caso da ERADA xa empezamos a ver as limitacións da información dispoñible nos ficheiros administrativos utilizados. Nos ficheiros mensuais de afiliación non dispomos de información sobre bases de cotización nin tempo de traballo, polo que a determinación da relación laboral principal estableceuse mediante a selección daquela relación co maior número de días en alta na semana e, en caso de empate, priorizando os réximes por conta allea sobre os de conta propia e o réxime xeral sobre os demais. ⁵

4 . 4 A definición de ‘parado OIT’ e as fontes administrativas.

As condicións que debe cumprir unha persoa para ser clasificada como parada segundo as definicións da Organización Internacional do Traballo son tres.
En primeiro lugar, non traballar na semana de referencia (nin sequera unha hora; esta condición transformouse na ERADA como ausencia de alta laboral en toda a semana). 

A segunda condición é o buscar emprego nun período recente (catro semanas, previas á semana de referencia). Esta procura debe ser ‘activa’ e enuméranse os métodos de procura considerados como tales: (incluír relación da última resolución OIT / regulamento de Eurostat 2021 ). 

Por último, temos o criterio de dispoñibilidade, polo cal a persoa debe estar dispoñible para incorporarse a un emprego no caso de que llo ofrecesen nun prazo curto (nas dúas semanas seguintes ao final da semana de referencia).

A primeira condición (non traballar) é facilmente traducible á ausencia de rexistro de afiliación en alta, como xa se mencionou.
Na medida en que a procura de emprego activa pode realizarse sen ter vinculación cos servizos públicos de emprego, a condición de procura activa só pode ser aproximada de forma parcial, a través dos rexistros de demandantes do SEPE.
E, finalmente, a condición de dispoñibilidade é imposible de formular en virtude dos rexistros administrativos dispoñibles.

É dicir, resulta imposible aproximarse á definición de parado OIT a partir da información das fontes administrativas. Un elemento obxectivo que si está dispoñible nos rexistros que nos permite e que ten relación coa vinculación co mercado de traballo da persoa é a percepción de pensión de xubilación ou asimilada.

Para tratar de aproximarnos dunha forma alternativa ás situacións de ‘oferta de forza de traballo’ a partir de fontes administrativas, expomos a aproximación de tabular a aquelas persoas ‘non ocupadas segundo os rexistros’ en virtude do tempo trascurrido da súa última relación laboral en alta e do tempo da súa demanda de emprego, así como a recepción ou non dalgún tipo de pensión ou prestación. 

Todos estes colectivos serán analizados periodicamente comparando as respostas que proporcionen en EPA as persoas enquisadas. 

A dificultade de determinar a condición de parado (e por tanto ‘activo’) segundo a metodoloxía OIT na ERADA conduce de modo natural a analizar de forma preeminente a situación da persoa en alta laboral na semana de referencia e as súas ‘entradas’ e ‘saídas’ da este situación. É sobre o seguimento destes grupos de poboación aos que se prestará especial atención inicialmente na ERADA. 

4 . 5 O ámbito de observación e contido da ERADA

Antes de continuar cara á parte final deste artigo resulta conveniente facer unha reflexión sobre a natureza da ERADA como operación baseada en rexistros administrativos. 
Precisamente pola súa propia natureza, en ERADA non é visible calquera situación que non se atope recollida nos rexistros. Por exemplo, se unha persoa residente en España non tivo ningunha relación laboral ao longo da súa vida, non recibiu unha pensión ou prestación nin se atopa como demandante de emprego no SEPE, esa persoa só terá dispoñible a información do seu rexistro padroal. 

Por outra banda, pode ocorrer o caso contrario: poboación presente nos ficheiros administrativos laborais que por diversas razóns non enlaza cos ficheiros padroais.

Este colectivo de non enlazados pode conter: 
•    Poboación ‘non residente’. Persoas que traballan ou demandan emprego en España, pero non están empadroados, porque en realidade non residen no noso país. 
•    Persoas que son residentes pero cuxos identificadores nun e outro ficheiro son diferentes e non permiten a ligazón 
•    Unha “bolsa” de persoas que son ‘residentes’ pero cuxa inscrición padroal está de baixa no momento concreto en que se efectúa o cruzamento por diversos motivos.
Estas situacións son, a priori, indistinguibles e teñen como consecuencia que unha pequena porcentaxe da poboación presente en ficheiros laborais administrativos nun momento concreto non vai figurar no ámbito poboacional da ERADA dese mes.

O contido da ERADA é o que se deriva da información das fontes administrativas que a integran. En particular, inclúe as variables demográficas de Padrón e o información derivada dos distintos eventos que cada unha das fontes laborais recolle. 

A ERADA, aínda que poderá ser enriquecida por información adicional segundo vaia estando dispoñible (información baseada en rexistros relativa a composición do fogar, educación, ocupación, información específica para estranxeiros como o ano de chegada a España, información de lugares de residencia anteriores, etc.), en ningún caso poderá alcanzar a riqueza de información que se obtén do cuestionario de enquisas deseñadas para temas específicos. Por exemplo, o tempo de traballo en EPA, os estudos en curso, as razóns de traballo a tempo parcial ou de non buscar ou desexar un emprego, son exemplos de variables que forman parte do universo de indagación das enquisas e non das fontes administrativas.

Da mesma forma que as enquisas por mostraxe teñen problemas inherentes á súa natureza (non resposta, erros de marco, etc.), a contrapartida en ERADA é que o que non se atopa nas fontes administrativas non é detectado, por construción. 
E neste punto onde se pon de manifesto a importancia das análises de coherencia entre as distintas fontes de información estatística par alcanzar un coñecemento máis exhaustivo do mercado laboral. Describiremos a seguir varios exemplos.  

Ademais das súas innovacións no proceso de recompilación e ligazón de datos, a ERADA ofrece a posibilidade de comparar e contrastar información coas estatísticas tradicionais. 

Obviamente, pola súa propia arquitectura, a comparación de resultados ERADA cos principais agregados das fontes administrativas das que se nutre, contribuirá a un mellor coñecemento do mercado laboral no seu conxunto.

Da comparación coas fontes administrativas poderase obter información sobre situacións simultáneas dunha mesma persoa nos distintos rexistros (por exemplo, receptor de prestación e afiliado en alta, ou demandante de emprego).

Doutra, comparando coa EPA, obteremos índices de coherencia entre a situación da persoa nos rexistros sociolaborais e a que se deriva das respostas á enquisa. Xa temos experiencia na observación de que non é o mesmo a situación administrativa nos rexistros dunha persoa e a resposta que sobre a este situación esa mesma persoa declara. Iso non sempre ten porqué implicar ocultación deliberada. Simplemente, a miúdo, a persoa ‘cre’ que se atopa nunha situación que non se corresponde coa que aparece nos rexistros. Un exemplo claro, xa contrastado, é que a situación de alta da demanda de emprego, o SEPE pódea modificar ao observar un alta en afiliación de curta duración que pasa desapercibida pola persoa afectada cando é preguntada pola súa situación respecto de dita demanda ⁶ .

A comparación de distintas fontes de información permite comprender mellor as fortalezas e debilidades de cada unha delas e xerar á súa vez información máis rica da que dispón cada fonte considerada aisladamente. No punto seguinte exponse un par de exemplos significativos.

5 . 1 EPADA vs. EPA. Unha aproximación ao ‘emprego informal’. Contratistas dependentes CISO- 2018

Na última Conferencia Internacional de Estatísticos do Traballo ( 21 ª CIET) celebrada en Xenebra en outubro de , 2023 aprobouse unha resolución sobre a definición da economía informal. ⁷

Na este resolución establécese: Para fins estatísticos, o concepto de «actividades produtivas informais» defínese como todas as actividades produtivas realizadas por persoas ou unidades económicas que, na lexislación ou na práctica, non están cubertas por sistemas formais. 

De forma natural, a comparación da información obtida en EPA cos datos de ERADA, que aglutina a información rexistral das principais fontes administrativas, ofrecerá unha base sólida que permitirá un seguimento pormenorizado da ‘ocupación informal’ considerando aqueles casos nos que atopamos que unha persoa está ocupada en EPA, pero non aparece nos rexistros como ocupado en alta.

Outro exemplo de análise combinada ERADA e EPA sería a caracterización dos denominados ‘contratistas dependentes’. Trátase dunha modalidade da clasificación da situación no emprego (CISE- 2018 ) ⁸  que se aplica a aqueles traballadores que asumen o risco da súa actividade como traballadores por conta propia e con todo carecen da autonomía de decisión dos traballadores independentes, sendo a súa relación laboral ‘de facto’ similar á de asalariado. En efecto, a análise dos asalariados EPA, contrastando co réxime de cotización observado a partir de ERADA permite unha primeira aproximación cuantitativa a este colectivo.

A ERADA está chamada a formar parte esencial dun sistema de información sobre o mercado laboral que integra os datos administrativos das fontes dispoñibles e que, contrastando coa información das fontes estatísticas de mostras, permitirá ter unha perspectiva máis detallada a todos os niveis.

Xa mencionamos as posibilidades de ir incorporando información doutros ámbitos son moitas: información de fogares, educativa, información específica para estranxeiros (anos de chegada a España, lugares de residencia), etc.

A difusión de información mensual e unha máis ampliada anual iranse estendendo co tempo, incluíndo a dispoñibilidade de microdatos anonimizados para o seu estudo.
Tamén teremos a posibilidade de obter indicadores a nivel de sección censal, así como información georreferenciada baseada en Padrón.

En combinación coa EPA, á parte de potenciar a propia enquisa no seu papel habitual de fonte fundamental do mercado de traballo, poderanse obter indicadores que sirvan de contraste para os distintos ámbitos de poboación cubertos nas fontes administrativas utilizadas. A EPA funcionaría neste caso como operación ‘auditora’ da calidade das fontes administrativas integrantes da ERADA, segundo os últimos desenvolvementos metodolóxicos ⁹ . 

Tamén en combinación coa EPA e mediante técnicas de áreas pequenas, o carácter censal da ERADA ofrecerá un procedemento para superar as limitacións de construír estimacións EPA, máis aló dos ámbitos considerados no deseño da enquisa. En particular, o uso de datos exhaustivos de ERADA en combinación coa mostra EPA permitirá ofrecer estimacións de paro a un nivel territorial máis detallado ou a grupos de poboación específicos, para os que estas prácticas ata agora non eran posibles ¹⁰ .   

Para terminar, unha vez implementada no sistema de estatísticas laborais, a ERADA constituirá unha columna mestra para outras operacións, incorporando información fundamental sobre o mercado de traballo no deseño de operacións novas e mellora das existentes, facendo máis eficientes os deseños doutras operacións por mostraxe dirixidas á poboación.

Nun futuro próximo, disporemos dunha nova operación estatística de frecuencia mensual e carácter censal que integra as fontes de información administrativas de carácter mensual cos datos de poboación do INE. 

A dispoñibilidade de indicadores mensuais de emprego a un nivel de detalle moito máis amplo que o posible ata agora vai supor un punto de inflexión na dispoñibilidade de información estatística para o seguimento de políticas e da conxuntura laboral a moitos niveis.

A inspiración conceptual da ERADA nas definicións da OIT fai desta operación unha ponte metodolóxica entra as fontes administrativas de base que a integran e a EPA, fonte de información emblemática e comparable internacionalmente para os principais indicadores.

A comparación de resultados ERADA con outras fontes de información contribuirá a ampliar a perspectiva do noso coñecemento do mercado de traballo e a calidade e particularidades das distintas fontes de información.
 

https://www.mintur.gob.es/publicaciones/publicacionesperiodicas/economiaindustrial/revistaeconomiaindustrial/ 423 /ALFREDO% 20 CRISTO%CC% 81 BAL.pdf

https://www.researchgate.net/publication/ 378320049 _Audit_sampling_as_a_quality_standard_for_multisource_official_statistics

Resolución OIT sobre economía informal: https://www.ilo.org/es/resource/resolucion-sobre-as-estadisticas-de-a-economia-informal

Resolución OIT sobre Clasificación Internacional de Situación no Emprego (CISE 2018 ): https://ilostat.ilo.org/é/methods/concepts-and-definitions/classification-status-at-work/
 

Estratexia INE 2023 : https://www.ine.es/dyngs/ine/es/index.htm?cid= 1323